|
Stichting PVP, vertrouwenspersonen in de zorg
Veel gestelde vragen
Een kort antwoord op de meest gestelde vragen van cliënten.
Veel cliënten en bewoners in de geestelijke gezondheidszorg stellen
aan hun patiëntenvertrouwenspersoon een vraag die te maken heeft met hun opname,
behandeling, verblijf of bejegening. Hier zijn de meest gestelde vragen kort beantwoord. U
kunt ook kiezen voor meer informatie over het onderwerp.
Voor vragen en antwoorden over rechten in ggz
Arts
Heb ik recht op een andere arts of behandelaar?
Ja, in principe heeft u recht op vrije artskeuze. De uitzondering is
als er bijvoorbeeld maar één arts werkt op een afdeling. Dan kunt u het recht niet
uitoefenen.
Behandelingsplan
Heb ik recht op een behandelingsplan?
Ja. Zodra u bent opgenomen of start met een ambulante behandeling,
heeft u recht op een behandelingsovereenkomst met het ziekenhuis waaraan u het recht op
behandeling ontleent. Deze overeenkomst krijgt de vorm van een behandelplan. Zo spoedig
mogelijk na opname of start van een ambulante behandeling dient de voor u
verantwoordelijke behandelaar in overleg met u een schriftelijk behandelplan op te
stellen.
Heb ik recht op informatie over mijn behandelplan?
Ja. U heeft recht op informatie. Juist omdat het voor de inhoud en
uitvoering van uw behandelplan uw toestemming vereist is, is het belangrijk dat u hierover
van tevoren goed voorgelicht bent.
Mag ik het behandelingsplan weigeren?
Uw behandelaar moet met u overleggen over de inhoud van uw
behandelingsplan. Als u niet akkoord gaat, zullen alternatieven moeten worden besproken.
Dossier
Mag ik mijn patiëntendossier inzien of kopieën maken?
U heeft recht te weten wat men over u schrijft. Van datgene wat u
mag inzien mag u inderdaad kopieën hebben. De kopieerkosten betaalt u zelf.
Hoe lang blijft mijn dossier bewaard?
Na een vrijwillige opname is dat minstens vijftien jaar, tenzij u eerder
een verzoek tot vernietiging indient. Na een dwangopname wordt uw dossier ten
minste vijf jaar bewaard. Pas daarna kunt u eventueel een verzoek tot vernietiging
indienen.
Kan ik zorgen dat mijn dossier vernietigd wordt?
Ja, wanneer u vrijwillig bent opgenomen kan dat. U verzoekt uw
hulpverlener schriftelijk om vernietiging en volgens de wet moet dat dan binnen drie
maanden gebeuren. Er is echter een uitzondering. Stel dat er informatie in uw dossier
staat die voor een ander dan uzelf van groot belang kan zijn, dan mag uw hulpverlener
vernietiging tegenhouden.
Wanneer u tegen uw zin bent opgenomen, zijn er andere regels. Pas vijf jaar
ná uw
ontslag, mag uw dossier vernietigd worden. Dat moet dan ook binnen drie maanden na uw
verzoek gebeuren. Ook hier geldt dat, wanneer er informatie in uw dossier staat die voor
een ander van groot belang is, uw hulpverlener uw verzoek om vernietiging mag weigeren.
De volgende zaken moeten uiterlijk vijf jaar na uw ontslag door het ziekenhuis worden
vernietigd: geneeskundige verklaringen, lasten tot inbewaringstelling van de burgemeester
en rechterlijke beslissingen tot het verlenen van een inbewaringstelling of rechterlijke
machtiging. Ook indien u hier niet om vraagt.
Lees verder »
Dwangbehandeling
Wat is dwangbehandeling?
Dwangbehandeling is het behandelen van een psychische stoornis tegen
uw wil.
Lees verder »
Klachtencommissie
Hoe werkt de klachtencommissie?
Op grond van de wet is ieder psychiatrisch ziekenhuis verplicht een
klachtencommissie in te stellen. Die commissie doet een officiële uitspraak over uw
klacht. Een klachtencommissie werkt volgens een klachtenreglement. Daarin staat,
bijvoorbeeld, hoe lang het duurt voordat de commissie uitspraak doet.
Lees verder »
Hoe dien ik een klacht in bij de
klachtencommissie?
U kunt een brief schrijven aan de
klachtencommissie.
Elke zorginstelling heeft een klachtencommissie. Ook als u
ambulant wordt behandeld, kunt u bij deze commissie een klacht
indienen. Het adres is bekend bij de receptie van de
zorginstelling. In die brief beschrijft u:
-
de gebeurtenis waar u over klaagt
-
wanneer de gebeurtenis plaatsvond
-
tegen wie de klacht is gericht
-
wat uw bezwaar is tegen deze
gebeurtenis.
Hoe beknopter u op al deze dingen ingaat,
hoe beter. Vergeet niet uw naam, de datum, uw handtekening en
eventueel de afdeling waar u verblijft in de brief te zetten.
De pvp kan u helpen met het invullen van het klachtenformulier of
met het schrijven van een klaagschrift. Bent u in ambulante
behandeling, dan kunt u de Helpdesk PVP bellen. U krijgt een pvp
aan de lijn die u kan helpen een goede klachtbrief te schrijven.
Meer lezen? Kijk dan in de brochure “Klachten
over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis”
Medicijnen
Mag ik medicijnen weigeren?
Ja. In beginsel heeft u heeft het recht (onderdelen van) uw
behandeling te weigeren, dus ook bepaalde medicatie. In de wet staat dat voor uw
behandeling uw toestemming vereist is. Onder omstandigheden is medicatie onder dwang
mogelijk bij een patiënt die zelf niet meer goed kan beslissen, en bij een onvrijwillig
opgenomen patiënt bij wie er sprake is van een noodsituatie of ernstig gevaar.
Ik wil minder medicijnen. Kan dat?
De algemene regel geldt dat voor de inhoud van uw behandeling,
opgeschreven in een behandelplan, uw toestemming vereist is. Dit betekent dat u
behandelaar met u ook moet overleggen over de hoeveelheid van de medicatie. Uw behandelaar
dient u te informeren over de werking ervan en u hierin te adviseren.
Kan ik andere medicijnen eisen?
Nee, eisen van andere medicatie kan niet, wel erom verzoeken. Uw
behandelaar hoeft niet ertoe over te gaan u medicatie voor te schrijven die hij niet
geschikt voor u vindt. Wel dient hij uw argumenten voor uw verzoek tot andere medicatie
serieus in overweging te nemen. Eventueel kunt u een second
opinion vragen.
Ik wil medicijnen in eigen beheer. Kan dat?
Dit zal sterk afhangen van uw persoonlijke situatie en de mening van
uw behandelaar. Wanneer u bijvoorbeeld toewerkt naar ontslag naar huis of naar een meer
zelfstandige afdeling of woonvorm, dan kan medicatie in eigen beheer bijdragen aan het
verwerven van meer zelfstandigheid. U kunt dit met uw behandelaar bespreken.
Meer lezen? Kijk dan in de brochure “Uw rechten in het psychiatrisch ziekenhuis”
M&M / Middelen en maatregelen
Wat zijn middelen en maatregelen?
Middelen en maatregelen zijn tijdelijke manieren om gevaar af te
wenden. Er zijn vijf verschillende middelen en maatregelen; afzondering, separatie,
fixatie, medicatie en toediening van vocht of voedsel.
Lees verder »
Inbewaringstelling (ibs)
Wat is een ibs?
Een ibs is een spoedmaatregel om u gedwongen op te nemen in een
psychiatrisch ziekenhuis. U kunt een ibs krijgen als mensen uit uw omgeving bang zijn dat
u zichzelf of anderen iets zult aandoen.
Lees verder »
Ontslag en verlof
Mag ik de afdeling verlaten als ik daar zin
in heb?
U hebt recht op bewegingsvrijheid, zo heet
dat in de wet.
Als u vrijwillig bent opgenomen, mag u de afdelingen het
ziekenhuis verlaten als u dat wilt. Het is gebruikelijk om even te
overleggen met de verpleegkundigen. Als u zo vaak weg bent dat
behandeling niet meer mogelijk is, kan de opname worden beëindigd
door uw behandelaar.
Bij een gedwongen opname mag u de instelling niet verlaten, tenzij
u verlof heeft. U hebt wel het recht op bewegingsvrijheid op het
terrein van de instelling. U heeft dus het recht de afdeling te
verlaten, maar overleg even met de verpleegkundigen.
Toch kan men u tegen uw wil op de afdeling houden. Maar alleen om
de volgende drie redenen:
-
Het behandelteam maakt zich zorgen over
uw gezondheid. Bijvoorbeeld als men denkt dat u zichzelf wat
aan zult doen wanneer u buiten de afdeling bent.
-
Om strafbare feiten te voorkomen.
Bijvoorbeeld als men bang is dat u drugs gaat verkopen.
-
Om de orde in het ziekenhuis te bewaren.
Bijvoorbeeld als u zich binnen of buiten de afdeling agressief
gedraagt.
Ontslag aangezegd
Kan ik tegen mijn zin op straat worden gezet?
Ja, in een aantal situaties kan dat. Dat heet dan een gedwongen
ontslag.
Iemand gedwongen ontslaan is een ingrijpende en uiterste maatregel. Daarom moet duidelijk
zijn dat er geen alternatief is, bijvoorbeeld door u over te plaatsen naar een andere
afdeling. In de volgende situaties kunt u een gedwongen ontslag krijgen:
Wanneer u de huisregels herhaaldelijk overtreedt, kan dat een
reden zijn voor gedwongen ontslag. U moet dan al wel minstens een keer zijn gewaarschuwd,
of het moet om een ernstige overtreding gaan.
U weigert elke behandeling die men u aanbiedt. Nu heeft u het
recht om bepaalde behandelingen of onderdelen ervan te weigeren. De hulpverlener moet u
dan een alternatief bieden. Is dat er niet of wijst u dat af, dan mag de hulpverlener de
behandelingsovereenkomst stoppen en u met ontslag sturen.
De reden voor de behandeling is vervallen. Uw toestand kan,
volgens uw hulpverlener zo zijn verbeterd dat het niet langer noodzakelijk is dat u in het
ziekenhuis verblijft. Als u het met deze opvatting niet eens bent, is het mogelijk dat men
u met gedwongen ontslag stuurt.
Wanneer mag men mij niet tegen mijn zin ontslaan?
Als u al jaren in een psychiatrisch ziekenhuis verblijft, mag men u
niet zo maar op straat zetten. Men dient dan eerst te kijken of u bijvoorbeeld
overgeplaatst kunt worden, naar een andere afdeling of instelling.
Indien het gedrag waarvoor u bent opgenomen en waarvoor het ziekenhuis u behandelt zich
nog steeds manifesteert, mag u niet naar aanleiding van dit gedrag worden ontslagen.
Ook ontslag op staande voet is eigenlijk uitgesloten. Het is in strijd met de zorg die een
hulpverlener of instelling verplicht is te geven. U heeft dus het recht zich voor te
bereiden op uw ontslag. U heeft het recht om tegen het ontslag in beroep te gaan bij de
geneesheer-directeur en in het ziekenhuis te blijven totdat deze op uw beroep heeft
beslist. Tot slot heeft u, ook bij een gedwongen ontslag, recht op nazorg.
Ontslagverzoek
Ik ben gedwongen opgenomen. Hoe kan ik met ontslag?
U kunt het beste eerst met uw behandelaar spreken om te horen hoe
hij of zij over uw wens denkt. Deze stap is niet verplicht. U heeft het recht om direct
een schriftelijk ontslagverzoek in te dienen bij de geneesheer-directeur van het
ziekenhuis. U behoort dan binnen 2 weken een schriftelijke reactie te ontvangen. Indien u
geen of een afwijzende reactie krijgt kunt u de officier van justitie verzoeken het
oordeel van de rechter te vragen. Informeer hierover bij uw advocaat.
Meer lezen? Kijk dan in de brochure
"Ontslag en verlof uit het psychiatrisch ziekenhuis"
Patiëntenvertrouwenspersoon / pvp
Wat is een pvp?
Bijna ieder psychiatrisch ziekenhuis heeft een
patiëntenvertrouwenspersoon (pvp). De pvp is niet in dienst van het ziekenhuis maar
behoort tot een onafhankelijke landelijke stichting. De pvp stelt zich partijdig op aan uw
kant.
Lees verder »
Hoe vind ik een
patiëntenvertrouwenspersoon?
Informatie over de
patiëntenvertrouwenspersoon(pvp) kunt u vragen aan uw behandelaar
of verpleegkundige.
Op de afdelingen binnen de instelling hangen posters met
informatie over hoe u de pvp kunt bereiken. U kunt ook de receptie
van de instelling bellen om u door te verbinden met de pvp.
Bent u niet opgenomen, maar volgt u wel een behandeling in de ggz?
Dan kunt u ook bellen of mailen met de landelijke helpdesk van de
Stichting PVP. Zij kunnen u verder helpen. Neem contact op met de
Helpdesk PVP via T 0900 4448888 (10 ct/min), helpdesk@pvp.nl
rm / rechterlijke machtiging
Wat is een rm?
Een rechterlijke machtiging is een beslissing van de rechter om u
gedwongen te laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis. Een rm wordt aangevraagd als
er geen haast is bij een gedwongen opname.
Lees verder »
Kan ik met een rm/ibs met ontslag, naar huis of naar buiten?
Hier biedt de Wet Bopz inderdaad mogelijkheden toe. U heeft recht op
bewegingsvrijheid in en rond het ziekenhuis. Dit recht mag alleen beperkt worden in geval
uw behandelaar vreest voor uw gezondheidstoestand, voor verstoring van de orde in het
ziekenhuis, of ter voorkoming van strafbare feiten. U kunt verzoeken om een kort of lang
verlof naar huis wanneer u vindt dat het sinds de gedwongen opname beter met u gaat.
Tenslotte heeft u ook het recht te verzoeken om ontslag. Dit kan schriftelijk bij de
geneesheer-directeur van het ziekenhuis.
Meer lezen? Kijk dan in de brochure
"Ontslag en verlof uit het psychiatrisch ziekenhuis"
Second opinion
Heb ik recht op een second opinion?
Ja. U mag over ieder soort behandeling in de gezondheidszorg een
second opinion (tweede mening) vragen. Ook hulpverleners erkennen het recht op een tweede
mening.
Separeren
Kunnen ze mij zo maar separeren?
Nee. Dat kan alleen als er gevaar dreigt dat u zichzelf of iemand
anders iets aandoet.
Voorlopige rm
Wat is een voorlopige rm en wanneer wordt die aangevraagd?
Een voorlopige rm is een beslissing van de rechter om u gedwongen te
laten opnemen in een psychiatrisch ziekenhuis en duurt maximaal 6 maanden. De rechter kan
de voorlopige rm verlenen aan a) iemand die nog thuis woont; b) aan een reeds vrijwillig
opgenomen patiënt; en c) aan een patiënt die op dat moment met een
ibs is opgenomen. De
voorlopige rm zal alleen dan worden verleend wanneer de rechter heeft vastgesteld dat er
sprake is van een stoornis van de geestesvermogens en daaruit voortvloeiend gevaar,
terwijl minder ingrijpende oplossingen buiten het ziekenhuis ontbreken.
Lees verder »
Voorwaardelijke machtiging
De voorwaardelijke machtiging moet voorkomen dat u gedwongen wordt
opgenomen in een psychiatrische instelling. Een behandelingsplan en een aantal afspraken
(de voorwaarden) zorgen daarvoor. De rechter beslist of u zo'n voorwaardelijke machtiging
krijgt. En de rechter doet dit alleen als u het eens bent met het behandelingsplan en de
gestelde voorwaarden. Als u zich vervolgens niet aan de voorwaarden houdt, kunt u alsnog
gedwongen worden opgenomen.
Meer lezen? Kijk dan in de brochure
"De voorwaardelijke machtiging in de ggz"
Van wie krijg ik nu eigenlijk een
voorwaardelijke machtiging? Van de rechter of van de psychiater?
De psychiater vraagt de machtiging, in
overleg met u, aan. De rechter beslist.
Voor het aanvragen van een voorwaardelijke machtiging moet er een
geneeskundige verklaring aanwezig zijn. Dit is een verklaring, die
is opgesteld door een psychiater bij wie u niet onder behandeling
bent. In die verklaring geeft de psychiater een antwoord op de
volgende vragen:
Is er sprake van gevaar?
Wordt dat gevaar veroorzaakt door een
psychische stoornis?
Kan dat gevaar zonder een psychiatrische
opname worden voorkomen als u zich aan een aantal bijzondere
voorwaarden houdt?
Alleen wanneer de psychiater deze drie
vragen allemaal met JA kan beantwoorden, stelt hij de
geneeskundige verklaring op. Samen met het verzoek om een
voorwaardelijke machtiging gaat deze verklaring naar de officier
van justitie. Die stuurt de papieren door naar de rechter, als hij
ook vindt dat een voorwaardelijke machtiging nodig is.
Voorwaardelijk ontslag
Ik mag met voorwaardelijk ontslag. Wat is
dat voor ontslag?
Als u gedwongen bent opgenomen met een ibs
of een rm is een voorwaardelijk ontslag ook mogelijk.
Wanneer het gevaar dat aanleiding was voor de gedwongen opname,
voldoende is verminderd, kan de eerste geneeskundige (ook wel
geneesheer-directeur genoemd) u voorwaardelijk ontslag verlenen.
U mag dan onder bepaalde voorwaarden naar huis. Zo’n
voorwaarde kan bijvoorbeeld inhouden dat u ambulante begeleiding
krijgt of dat u wekelijks uw medicatie komt ophalen.
U krijgt een verklaring van de eerste geneeskundige waaruit
blijkt dat u voorwaardelijk ontslag hebt. U kunt ook zelf de
eerste geneeskundige om voorwaardelijk ontslag vragen. Gaat de
eerste geneeskundige niet akkoord, dan kunt u, net als bij een
gewoon ontslagverzoek, in beroep gaan bij de rechter.
Gaat het thuis een tijdlang goed dan kan definitief ontslag
volgen.
Lees verder »
Vrijheden
Hoe kan ik meer vrijheden krijgen?
U heeft recht op vrijheden op het terrein van het ziekenhuis zelf. U
mag het ziekenhuisterrein verlaten als u vrijwillig bent opgenomen. Als u gedwongen bent
opgenomen mag u het ziekenhuisterrein niet verlaten. Dat mag wel als u verlof heeft.
|