Plaatje achtergrond website PVP.
Home Organisatie Cijfers Contact Medewerkers

Stichting PVP, vertrouwenspersonen in de zorg

 

Standpunt Stichting PVP

Zelfbinding tot dwangtoepassing

15-05-08

Met ingang van 1 januari 2008 is de zelfbindingsregeling van de Wet Bopz van kracht. In de PVP-krant beschrijft Nannie Flim, directeur/bestuurder, het standpunt van de Stichting PVP.

Cliëntenbeweging 

De regeling is mede een gevolg van de inzet van de cliëntenbeweging als vervolg op initiatieven als de crisiskaarten. De Stichting PVP juicht die betrokkenheid van de cliëntenbeweging toe. Zij hoopt dat ook in toekomstige wetgevingstrajecten op het gebeid van patiëntenrechten de stem van de cliënten een duidelijk gewicht krijgt.

Rechtsbescherming 

De regeling is zwaar opgetuigd. Zo zijn er bijvoorbeeld drie psychiaters nodig en tevens het oordeel van de rechter. Vanuit het oogpunt van de rechtsbescherming van de individuele cliënt is dit te begrijpen en positief te waarderen. In de praktijk zal echter moeten blijken of de regeling daardoor ook voldoende werkbaar is.

De patiëntenvertrouwenspersoon 

Voor de pvp betekent de regeling dat er een nieuw facet aan het werk wordt toegevoegd. Vertrouwenspersonen gaan patiënten, op hun verzoek, bijstaan in het opstellen van zelfbindingsverklaringen, waardoor op termijn dwang eerder mogelijk zal zijn. Vervolgens heeft de patiënt, als de dwang eenmaal daar is, ook weer recht op bijstand van de pvp en de pvp zal de patiënt weer bijstaan in zijn eventuele, dan actuele, verzet tegen de toegepaste dwang.

Standpunt Stichting PVP 

De Stichting PVP is terughoudend geweest in haar oordeel over de nieuwe regeling. Het ligt immers niet op de weg van de Stichting PVP te pleiten voor een wetswijziging die een uitbreiding van de mogelijkheden van dwangtoepassing inhoudt. De stichting heeft begrip voor het argument dat zelfbinding een vorm van zelfbeschikking is, maar wil toch pleiten voor uiterste terughoudendheid in de toepassing van dwang omdat uit haar ervaring blijkt dat patiënten de toepassing van dwang als een uiterst ingrijpende gebeurtenis ervaren. Een principieel standpunt vóór of tegen de regeling blijft ook nu achterwege. Wel zal ons inziens moeten blijven gelden dat toepassing van dwang zo veel mogelijk moet worden vermeden.

Rol van de pvp 

De pvp kan de patiënt helpen bij de beslissing al of niet tot zelfbinding over te gaan. Hij kan de patiënt voorlichting geven over de gevolgen van zelfbinding en wellicht ook meedenken over de inhoud van de zelfbindingsverklaring. De pvp kan tevens worden benaderd over een eventuele wijziging of intrekking van de zelfbindingsverklaring. Als de patiënt is opgenomen met een zelfbindingsmachtiging, kan hij ook weer terecht bij de pvp voor ondersteuning om daartegen of tegen de dwang in verweer te gaan. Mochten er problemen ontstaan door deze dubbele rol van de pvp - eerst in het traject om de zelfbinding te krijgen, dan om ertegen te ageren - dan is een denkbare oplossing dat een andere pvp op dat moment de ondersteuning van de patiënt overneemt.

Verzamelen relevante informatie 

Door de positie van de vertrouwenspersoon in de regeling is de pvp in staat om van heel nabij de toepassing van de zelfbindingsregeling te volgen. Ervaringen hiermee zal de stichting in de loop van 2008 bundelen, beschikbaar stellen voor relevante partijen en hiervan verslag doen in haar jaarverslag van 2008.

Nannie Flim
Directeur/bestuurder Stichting PVP