|
Stichting PVP, vertrouwenspersonen in de zorg
Zelfbinding in de ggz
De zelfbindingsverklaring en de zelfbindingsmachtiging.
Zelfbinding is bedoeld voor mensen met een psychische aandoening die
weten dat ze goede en slechte perioden hebben. U kunt samen met een
psychiater bindende afspraken maken over waar u wilt worden
opgenomen en hoe u behandeld wilt worden als het slechter met u
gaat. Gaat het dan slechter met u, dan behandelt men u volgens de
verklaring. U kan uw toestemming dan niet meer intrekken. De rechter
kan uw zelfbindingsverklaring omzetten in een zelfbindingsmachtging.
U kunt dan gedwongen worden opgenomen.
Inhoud
Deze brochure gaat over de zelfbindingsverklaring en de
zelfbindingsmachtiging.
In een zelfbindingsverklaring maakt u met een psychiater
afspraken over uw behandeling, voor later als het slechter met
u gaat. De zelfbindingsverklaring is bindend. Dat betekent dat
de psychiater uitvoert wat er in staat, ook als u daar op dat
moment geen toestemming meer voor geeft. Er gelden veel
voorschriften voor de zelfbindingsverklaring. Vaak is ook nog
een zelfbindingsmachtiging van de rechter nodig. In deze
machtiging legt de rechter vast dat u gedwongen opgenomen mag
worden.
Wat is zelfbinding en voor wie is zelfbinding bedoeld?
U hebt een psychiatrische aandoening en bent hiervoor in
behandeling. U hebt goede en minder goede periodes. In mindere
periodes verzet u zich vaak tegen de behandeling. Uit ervaring
weet u dat u veel sneller zou opknappen als u zich in een
mindere periode niet zou verzetten en u zich direct zou laten
behandelen. In dat geval kunt u voor zelfbinding kiezen. Dat
betekent dat u tijdens een goede periode, bindende afspraken
maakt over uw behandeling in periodes dat het slechter met u
gaat. Deze afspraken maakt u met uw psychiater en ze staan in
een zelfbindingsverklaring. Tijdens een slechte periode kunt u
dan volgens uw eigen verklaring behandeld worden. U kunt uw
toestemming dan niet meer intrekken.
Wat staat er in een zelfbindingsverklaring?
Er zijn twee soorten zelfbindingsverklaringen: een verklaring
gericht op opneming, verblijf en behandeling en een verklaring
gericht op behandeling in geval van onvrijwillige opneming.
Zelfbindingsverklaring gericht op opneming, verblijf en
behandeling
In deze zelfbindingsverklaring staat bij welke omstandigheden u
opgenomen wilt worden. U geeft aan in welk ziekenhuis u
opgenomen en behandeld wilt worden en welke behandeling u wilt
krijgen. U beschrijft ook hoe lang de behandeling maximaal
duurt. Dit mag niet langer dan zes weken zijn.
Voorbeeld: U hebt een bipolaire stoornis, met heftige manische
perioden. U weet dat voordat het echt slecht met u gaat, u
nachten niet meer slaapt en erg prikkelbaar bent. U weet dat er
veel problemen ontstaan als u dan niet wordt opgenomen en geen
medicatie neemt. U gaat bijvoorbeeld veel te veel geld uitgeven,
of er ontstaan ruzies met uw familie of uw omgeving. Om dit te
voorkomen, kunt u met een psychiater een verklaring opstellen.
In deze verklaring geeft u aan dat als bovenstaande
omstandigheden (zoals nachten niet slapen enz.) zich voordoen, u
voor vier weken opgenomen wilt worden en dat u dan gedurende
deze opnameperiode medicijnen inneemt. Dat zou genoeg moeten
zijn om uw toestand te stabiliseren.
Zelfbindingsverklaring gericht op behandeling in geval van
onvrijwillige opneming
In deze zelfbindingsverklaring staat hoe u behandeld wilt worden
als u gedwongen wordt opgenomen met een inbewaringstelling (ibs)
of rechterlijke machtiging (rm). U kunt dan (onder dwang)
behandeld worden, ook als u het er niet mee eens bent. Er hoeft
niet te worden gewacht tot voldaan is aan de voorwaarden die de
wet aan dwangbehandeling stelt. Bijvoorbeeld tot er sprake is
van gevaar in het ziekenhuis. Ook bij deze
zelfbindingsverklaring geeft u zelf aan hoe lang de behandeling
mag duren. Dit is maximaal zes weken.
Voorbeeld: U maakt een psychose door en u bent hierdoor
suïcidaal. U wordt opgenomen met een ibs. In uw
zelfbindingsverklaring staat dat u in dit geval kortdurend
gesepareerd wenst te worden om tot rust te komen. Daarom wordt u
op de afdeling enkele uren gesepareerd zonder dat er sprake is
van gevaar in het ziekenhuis.
Over uw rechten bij gedwongen opnames leest u meer in de
brochure De gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis.
Wanneer kan ik een zelfbindingsverklaring opstellen?
U kunt een zelfbindingsverklaring opstellen als u aan volgende
drie voorwaarden voldoet:
Wilsbekwaamheid
Bij zelfbinding is wilsbekwaamheid belangrijk. U bent wilsbekwaam
als u de situatie kunt beoordelen, de informatie kunt begrijpen en
de gevolgen van uw besluit kan overzien
Wie stelt de zelfbindingsverklaring op?
U stelt deze verklaring op samen met een psychiater van het
ziekenhuis waar u behandeld wilt worden. Dit kan uw eigen
behandelaar zijn. Als uw eigen psychiater niet aan een psychiatrisch
ziekenhuis verbonden is, kan het ook een andere psychiater zijn.
Daarna wordt u onderzocht door een tweede psychiater. Hieronder
staat welke psychiater dat mag doen en waar deze psychiater naar
kijkt. Als uzelf en beide psychiaters de zelfbindingsverklaring
ondertekend hebben, krijgt u het origineel mee.
De tweede psychiater
De tweede psychiater mag alleen een psychiater zijn waarbij u niet
in behandeling bent. De tweede psychiater onderzoekt het volgende:
De tweede psychiater beschrijft zijn bevindingen in een
geneeskundige verklaring.
Wie komt te weten dat ik een zelfbindingsverklaring heb?
Uw behandelaar, de betrokken psychiater(s), de inspecteur en de door
u aangewezen vertrouweling(en) krijgen een kopie van de
zelfbindingsverklaring. Een vertrouweling is iemand die u zelf
kiest en die u graag wilt betrekken bij de zelfbindingsverklaring
en de uitvoering hiervan.
Hoe lang is een zelfbindingsverklaring geldig?
Een zelfbindingsverklaring is een jaar geldig. De verklaring kan
telkens met een jaar verlengd worden. Dit gebeurt volgens dezelfde
procedure als bij het opstellen van de verklaring.
Kan ik nog iets veranderen in de zelfbindingsverklaring?
Ja, dat kan. U kunt uw verklaring veranderen samen met de psychiater
met wie u de verklaring opstelde. U wordt dan weer onderzocht door
een tweede psychiater.
Ik wil van behandelaar veranderen, mag dat?
Wilt u in een slechte periode door een andere behandelaar behandeld
worden, dan moet dat ook in de zelfbindingsverklaring veranderd
worden. U kunt aan de psychiater met wie u de verklaring opstelde
vragen dit te veranderen. Is hij het daarmee eens, dan kunt u van
behandelaar veranderen. Is de psychiater het er niet mee eens, dan
moet er weer een onderzoek komen door een tweede psychiater.
Hoe kom ik van de zelfbindingsverklaring af?
U kunt de psychiater met wie u de zelfbindingsverklaring opstelde
vragen de verklaring in te trekken. Wil deze psychiater de
verklaring niet intrekken, dan kunt u een tweede psychiater vragen
om er naar te kijken.
De patiëntenvertrouwenspersoon
Als u denkt over een zelfbindingsverklaring maar ook als u al een
zelfbindingsverklaring hebt, kunt u de hulp inroepen van de
patiëntenvertrouwenspersoon (pvp). De pvp kan informatie geven over
zelfbinding en de gevolgen daarvan. Ook kan de pvp u helpen als u uw
zelfbindingsverklaring wilt intrekken of veranderen.
Patiëntenvertrouwenspersonen zijn niet in dienst van een
psychiatrische instelling. Zij zijn onafhankelijk, werken op basis
van vertrouwen en geheimhouding, en behartigen uw belangen zoals u
die ziet. Patiëntenvertrouwenspersonen staan aan uw kant. Achter in
deze brochure staat hoe u de pvp kunt bereiken (meer
lezen).
U kunt niet zomaar opgenomen worden als u een zelfbindingsverklaring
hebt. De rechter beslist hierover. Hij kan dan een
‘zelfbindingsmachtiging’ afgeven. U mag alleen gedwongen worden
opgenomen als de rechter zo’n machtiging heeft afgegeven.
Wie vraagt een zelfbindingsmachtiging aan?
Uw behandelaar, de psychiater waarmee u de zelfbindingsverklaring
opstelde of uw vertrouweling(en) kunnen, als het slechter met u
gaat, een zelfbindingsmachtiging aanvragen. Dat verzoek moet worden
gedaan bij de officier van justitie. Hiervoor wordt u onderzocht
door een psychiater waarbij u niet in behandeling bent. Deze
psychiater kijkt of de omstandigheden die in de
zelfbindingsverklaring staan, zich voordoen. Hij stelt hiervoor weer
een geneeskundige verklaring op. Deze geneeskundige verklaring
wordt samen met de aanvraag voor een zelfbindingsmachtiging naar de
officier van justitie gestuurd. De officier bepaalt dan of de
rechter wordt ingeschakeld.
Krijg ik een advocaat?
Ja, u krijgt een advocaat toegewezen. De advocaat komt alles met u
bespreken voor u gehoord wordt door de rechter. Hij is ook aanwezig
wanneer de rechter u komt horen.
Wat doet de rechter?
De rechter roept u op voor een hoorzitting waar ook uw advocaat bij
aanwezig is. Bent u niet in staat om naar de rechtbank te gaan, dan
komt de rechter naar u toe. Ook dan is uw advocaat er bij. In de
meeste gevallen zal de rechter ook de psychiater willen horen
waarmee u de zelfbindingsverklaring opgesteld heeft of de psychiater
die u onderzocht heeft. De rechter kijkt of de omstandigheden die in
de zelfbindingsverklaring staan, zich voordoen. Tijdens de zitting
noteert een griffier wat er gezegd wordt. De rechter beslist binnen
vijf dagen na indiening van het verzoek.
Wat gebeurt er als ik een zelfbindingsmachtiging krijg?
Als de rechter de zelfbindingsmachtiging afgeeft, wordt u opgenomen
en behandeld zoals in uw zelfbindingsverklaring staat.
Mocht er een (gevaars)situatie ontstaan waarbij een andere vorm van
behandeling nodig is en u bent het hier niet mee eens, dan moet een
inbewaringstelling (ibs) of rechterlijke machtiging (rm) aangevraagd
worden.
Over uw rechten leest u meer in de brochure
Uw rechten in het psychiatrisch
ziekenhuis. Over een ibs of rm
leest u meer in de brochure
De gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis.
Wie komt te weten dat ik een zelfbindingsmachtiging heb?
U krijgt zelf een kopie van de zelfbindingsmachtiging. Ook gaan er
kopieën naar de psychiater met wie u de zelfbindingsverklaring
opstelde, uw behandelaar als dat een ander is dan die psychiater, uw
advocaat en uw vertrouweling(en). Ook uw huisarts, de officier van
justitie en de Inspectie voor de Gezondheidszorg krijgen een kopie.
Hoe lang is een zelfbindingsmachtiging geldig?
Een zelfbindingsmachtiging mag niet langer duren dan de opname- en
behandelduur die in uw zelfbindingsverklaring staat. Dit is
maximaal zes weken.
Als de geneesheer-directeur vindt dat u weer wilsbekwaam bent, dan
kan hij u ontslag verlenen. Dit kan ook voordat de
zelfbindingsmachtiging is afgelopen.
Een zelfbindingsmachtiging kan niet verlengd worden. Wel kunt u na
afloop ervan vrijwillig opgenomen blijven. Bent u niet bereid langer
te blijven, dan kan de opname alleen voortgezet worden in geval van
gevaar. In dat geval moet er een ibs of rm komen.
Mag ik met verlof als ik een zelfbindingsmachtiging heb?
De geneesheer-directeur kan u verlof verlenen als hij het
verantwoord vindt dat u buiten het ziekenhuis bent.
De zelfbindingsverklaring gericht op behandeling kan pas uitgevoerd
worden als u bent opgenomen met een ibs of rm. U wordt dan behandeld
zoals in uw zelfbindingsverklaring staat. Dit gebeurt ook als u het
er op dat moment niet mee eens bent.
Mocht er een (gevaars)situatie ontstaan waarbij een andere vorm van
behandeling nodig is en u bent het hier niet mee eens, dan kan dit
alleen onder de voorwaarden die de wet aan dwangbehandeling of
middelen en maatregelen stelt. Hierover leest u meer in de brochure
Uw rechten in het psychiatrisch ziekenhuis.
Hoe lang duurt de behandeling op basis van deze
zelfbindingsverklaring?
In uw zelfbindingsverklaring staat hoe lang de behandeling
(maximaal) duurt. Dit mag niet langer dan zes weken zijn. Na afloop
van de zelfbindingsverklaring kunt u vrijwillig of gedwongen
opgenomen blijven.
Als u in het psychiatrisch ziekenhuis bent, kunnen er dingen
misgaan. Als u vindt dat u verkeerd of onzorgvuldig behandeld bent,
kunt u een klacht indienen. Vaak helpt een gesprek met diegene die
bij de klacht betrokken is om het probleem op te lossen. Maar u kunt
ook naar de klachtencommissie gaan. De patiëntenvertrouwenspersoon
(pvp) kan u hierbij helpen.
Als u gedwongen opgenomen bent, kan de behandelaar bepaalde
beslissingen nemen die uw rechten verregaand beperken. Voor sommige
beslissingen is er een speciale klachtenprocedure. Bijzonder aan
deze procedure is dat de klachtencommissie snel een uitspraak doet
en dat u de klacht aan de rechter kunt voorleggen als u geen gelijk
krijgt. Bent u opgenomen met een zelfbindingsmachtiging en krijgt u
niet de behandeling die in de zelfbindingsverklaring staat, dan kunt
u een beroep doen op deze speciale klachtenprocedure. Hebt u
klachten over het feit dat u tegen uw wil in behandeld wordt, dan
kunt u daar alleen over klagen op basis van de gewone
klachtenprocedure.
U kunt de patiëntenvertrouwenspersoon (pvp) in elke fase van een
klachtenprocedure om informatie en advies vragen. De
patiëntenvertrouwenspersoon (pvp) kan u ook ondersteunen bij het
indienen van klachten. Over de klachtenprocedure, en wat te doen als
u klachten hebt, leest u meer in de brochure Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis.
Hoe vind ik een patiëntenvertrouwenspersoon?
Informatie over de patiëntenvertrouwenspersoon kunt u vragen aan
uw behandelaar.
Op de afdelingen van de instelling hangen posters met het
telefoonnummer en
e-mailadres van de pvp. U kunt ook de receptie van de instelling
bellen om u door
te verbinden met de pvp.
U kunt ook bellen of mailen met de landelijke helpdesk van de
Stichting PVP. Zij
kunnen u verder helpen. Neem contact op met de Helpdesk PVP via T
0900 4448888
(10 ct/min),
helpdesk@pvp.nl of kijk op
www.pvp.nl.
Hebt u na het lezen van deze brochure nog
vragen over de zelfbindingsverklaring of de zelfbindingsmachtiging, dan kunt u uw behandelaar of de
verpleging om
informatie vragen. Ook de patiëntenvertrouwenspersoon kan u
informatie en
advies geven.
Brochures
In onze brochures leest u meer over uw rechten in de ggz:
-
De gedwongen opname in het psychiatrisch ziekenhuis
-
Uw rechten in het psychiatrisch ziekenhuis
-
Klachten over het verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis
-
Ontslag en verlof uit het psychiatrisch ziekenhuis
-
De voorwaardelijke machtiging in de ggz
-
Zelfbinding in de ggz
LOC-LPR
Postbus 700
3500 AS Utrecht
T 030 2314779
info@lpr.nl
www.lpr.nl
Stichting Pandora
2e Constantijn Huygensstraat 77
1054 CS Amsterdam
T 020 6851171
info@stichtingpandora.nl
www.stichtingpandora.nl
Postbus 51
informatieloket van de overheid
www.postbus51.nl
Postbus 51 Infolijn
T 0800 8051 (gratis)
Tuchtcollege voor
de gezondheidszorg
www.tuchtcollege-gezondheidszorg.nl
Stichting PVP
vertrouwenspersonen in de zorg
F.C. Dondersstraat 9
3572 JA Utrecht
www.pvp.nl
Helpdesk Stichting PVP
T 0900 4448888 (10 ct/min)
helpdesk@pvp.nl
Inspectie voor de
Gezondheidszorg
Postbus 16119
2500 BC Den Haag
www.igz.nl
IGZ Loket
T 088 1205000 (lokaal tarief)
loket@igz.nl
Cliëntenbond
Postbus 645
3500 AP Utrecht
T 030 2521822
postbus@clientenbond.nl
www.clientenbond.nl
© 2008, Stichting PVP
Foto: M.W. Georgios
ISBN: 978-90-803157-5-4
Uitgave
Stichting PVP, vertrouwenspersonen in de zorg
F.C. Dondersstraat 9
3572 JA Utrecht
T 0900 4448888 (10 ct/min)
secretariaat@pvp.nl
www.pvp.nl
Bestellen
TGO Ontwerp reklame drukwerk
F 0413 262223
pvp@tgo-uden.nl
|
Zelfbinding