Resultaten van het patiëntenvertrouwenswerk

Deze pagina beschrijft en bespreekt kort, de wijze waarop de vragen en klachten zijn afgehandeld en de resultaten van het patiëntenvertrouwenswerk, klachtencommissiezaken en signalen.

Vanaf januari 2005 onderscheiden we de activiteiten van pvp'en in informeren, adviseren en bijstand verlenen. Groepsvoorlichtingsbijeenkomsten die op initiatief van de pvp worden gegeven afzonderlijk geregistreerd. Bij het beschrijven van de werkwijze van de pvp sluit de Stichting PVP aan bij de Klachtenrichtlijn Gezondheidszorg. De richtlijn onderscheidt het geven van informatie sec, het adviseren van cliënten over het realiseren van rechten en wensen en het bijstaan van cliënten bij het realiseren van rechten en wensen. Bij bijstand is er vrijwel altijd contact tussen pvp en instellingsmedewerker.
Tot 2004 maakte de Stichting PVP bij de uitvoering van het werk een onderscheid tussen klachtenbegeleidingen en informatieverstrekkingen. Volgens de toenmalige definitie was van klachtenbegeleiding alleen sprake indien de pvp met een ziekenhuismedewerker contact heeft gehad om het probleem op te lossen.

Als een cliënt een vraag of klacht aan de pvp voorlegt, neemt deze in bijna de helft van de gevallen contact op met een medewerker van de instelling. Bij dwangtoepassing en vrijheidsbeperking gebeurt dit zelfs bij tweederde van de vragen en klachten. Bij dossier- en voorlichtingskwesties en bij overige zaken geeft de pvp vaker voorlichting of advies.

Afhandelwijze

2006

info/advies

bijstand

Dwangtoepassing

3,6

6,8

Vrijheidsbeperking

4,0

9,3

Overige dwang/drang

1,2

1,7

Behandeling/zorg/overleg

21,5

25,0

Dossier/geheimhouding/informatie

7,5

3,8

Bejegening

9,6

12,0

Gebouw en hotelfunctie

6,3

10,1

Jur. titel/wenst overpl./verlof/ontslag

17,1

14,0

Tegen overpl./verlof/ontslag

5,4

8,5

Geldbeheer alg. recht

4,9

4,3

Overige zaken

19,0

4,4

Totaal

12747

11681

 

2005

info/advies

bijstand

Dwangtoepassing

4,7

9,7

Vrijheidsbeperking

4,2

10,6

Overige dwang

1,3

1,8

Behandeling

18,8

21,2

Dossier en informatie

8,7

3,7

Bejegening

11,1

12,2

Hotelfunctie

6,7

10,3

Juridische titel

11,2

6,5

Wenst ontslag/overpl.

6,0

7,4

Tegen ontslag/overpl.

6,5

8,9

Geldbeheer alg. recht

5,5

4,4

Overige zaken

15,2

3,4

Totaal

12644

11424

nb. inclusief helpdesk

Afhandelwijze tot en met 2004
 

2004

2003

2002

2001

2000

1999

1998

1997

1996

1995

1994

1993

klachtenbegeleidingen

9996

9933

9364

8721

8529

8515

7318

7260

7746

7391

7068

6460

informatieverstrekkingen

9888

8553

7941

6992

6582

6805

6847

7007

7142

6428

5670

5664

Totaal

19884

18486

17305

15713

15111

15320

14165

14267

14888

13819

12738

12124

helpdeskcontacten

4749

4675

2766

856 

           

 

 

Totaal

24633

23161

20084

16569

           

 

 

Reactie van derden

Bij iets minder dan de helft van de vragen en klachten neemt de pvp contact op met een instellingsmedewerker. De pvp registreert de reactie van de instellingsmedewerker naar aanleiding van dit contact. In de gevallen dat de pvp bijstand verleent, voldoet de instellingsmedewerker in ongeveer eenderde van de contacten (ofwel 14,8% van alle vragen en klachten) aan de wens van de cliënt. Bij nog eens een derde van de contacten voldoet de medewerker deels aan de wens van de cliënt of biedt een alternatief (ofwel respectievelijk 10,1% en 5,6% van de vragen en klachten). Bij de overige contacten voldoet de medewerker niet aan de wens van de cliënt of is de reactie van de medewerker bij de pvp niet bekend.

Verloop pvp-inzet
  2006 2005

2004

Derde voldoet aan wens 14,8 15,4 15,1
Derde voldoet deels 10,1 11,1 11,0
Derde voldoet anders 5,6 5,4 4,7
Derde voldoet niet 11,3 10,8 9,7
Ingetrokken/reactie niet bekend 3,7 3,4 2,2
Pvp geeft informatie/advies 54,6 54,0 57,3

Totaal

24428 24068 24068

 

Tot 2003 werd geregistreerd in welke mate een klacht was opgelost. Bij het grootste deel van de vragen en klachten waarbij voor klachtenbegeleiding is gekozen is de vraag of klacht geheel of deels opgelost. Bij 37% van de vragen en klachten geeft de pvp uitleg of advies aan de cliënt.

 

2003 

2002 

2001

2000

1999

1998

klacht opgelost

23,6

24,3

22,8

24,1

24,3

24,4

klacht deels opgelost

11,4

12,2

12,5

12,7

12,7

11,0

klacht blijft bestaan

11,7

11,3

12,0

12,0

11,0

10,3

informatie/advies gegeven

36,9

36,3

34,3

34,3

33,8

35,8

vertrouwelijk gesprek

 4,8

5,5

5,9

5,2

5,7

6,0

anders

11,6

10,6

12,4

11,7

12,4

12,6

Totaal

18.486 

  17.305

16.569

15.111

15.320

14.165

Bij iets meer dan de helft van de vragen en klachten neemt de pvp geen contact op met een medewerker maar kan volstaan met het geven van informatie of advies. Bij 56% van de gevallen dat een cliënt aanpassing wil en de pvp informeert of adviseert, handelt de cliënt de klacht zelf verder af. Het komt ook voor dat de cliënt anders tegen het probleem is gaan aankijken of dat de cliënt de klacht aan de klachtencommissie voorlegt.

Verloop klacht indien lokale pvp informeert/adviseert
 2005

Cliënt wil aanpassing

Cliënt wil erkenning

cliënt handelt klacht zelf verder af

55,9

42,5

cliënt herdefinieert situatie

8,1

8,6

de situatie is ondertussen veranderd

2,7

2,0

cliënt gaat door naar klachtencommissie

2,2

11,7

Totaal

3525

1332

Uitspraken van klachtencommissies

Voor onze cliënten zijn met name twee klachtenregelingen relevant: de Klachtwet en de klachtregeling gegeven in artikel 41 van de Wet Bopz. Hierna worden de klachten besproken die met behulp van een pvp aan een klachtencommissie zijn voorgelegd.

In 2006 hebben de pvp'en de procedure rondom 400 klaagschriften afgerond. Bij 283 klaagschriften deed de klachtencommissie een uitspraak, bij de overige 117 kwam de commissie niet tot een uitspraak.

 2006

Commissie deed uitspraak

Commissie deed geen uitspraak

Totaal aantal klaagschriften

vrijwillig 88 42 130
RM 147 52 199
TBS 15 12 27
IBS 26 7 33
pij 1 0 1
strafr last 0 2 2
vrijw + straf vw 5 1 6
overig 1 1 2

Totaal

283 117

400

In 2005 hebben de pvp'en cliënten begeleid bij 421 klaagschriften. Bij 148 klaagschriften heeft de pvp de kwestie afgesloten zonder dat de klachtencommissie tot een uitspraak kwam.

De helft van deze klaagschriften is van cliënten met een RM of TBS. De toename van het aantal klaagschriften waarbij een pvp de cliënt begeleidt, doet zich vooral voor bij vrijwillige cliënten en cliënten met RM.

 2005

Commissie deed uitspraak

Commissie deed geen uitspraak

Totaal aantal klaagschriften

vrijwillig

107

42

149

RM

117

63

180

TBS

13

19

32

IBS

19

10

29

pij

4

5

9

strafr last

5

3

8

vrijw + straf vw

3

1

4

overig

5

5

10

Totaal

273

148

421

 

 

Totaal aantal klaagschriften 2004

Totaal aantal klaagschriften 2003

Totaal aantal klaagschriften 2002

vrijwillig

136

109

94

RM

156

140

89

TBS

40

34

42

IBS

19

26

21

pij

7

4

2

strafr last

6

15

4

vrijw + straf vw

3

3

1

overig

4

8

2

Totaal

371

339

255

 

In 2001 doet de commissie bij 60 klaagschriften geen uitspraak. In 2006 bedraagt dat aantal 117. Veelal trok de cliënt de klacht in na bemiddeling van de klachtencommissie of de pvp.

  2006

2005

2004

2003

2002

2001

cliënt trok klacht in na bemiddeling klachtencie

43

45

34

24

28

20

cliënt trok klacht in na bemiddeling door pvp

31

33

30

23

28

15

cliënt trok klacht in na bemiddeling door derden

7

13

8

8

7

1

anders (o.a. cliënt met ontslag)

36

57

39

44

21

24

Totaal

117

148

111

99

85

60

 

In 2006 staan in de 400 klaagschriften 676 klachten vermeld. Bij 283 klaagschriften met in totaal 524 klachten doet de klachtencommissie een uitspraak. Bij 117 klaagschriften met 152 klachten volgt er geen uitspraak.

 2006

Commissie deed uitspraak

Commissie deed geen uitspraak

Totaal aantal aspecten

Dwangtoepassing

160

39

199

Vrijheidsbeperking

34

11

45

Overige dwang/drang

12

2

14

Niet uitvoeren behandelingsplan

9

3

12

Behandeling/zorg, overleg en uitvoer

88

28

116

Dossier/geheimhouding/informatie

29

4

33

Bejegening

98

32

130

Gebouw en hotelfunctie

24

4

28

Jurid. titel/wenst overpl/verlof/ontslag

17

11

28

Tegen overplaatsing/verlof/ontslag

44

16

60

Geldbeheer/Algemene rechtsvraag

4

1

5

Overig

5

1

6

Totaal

524

152

676

In 2005 omvatten de 421 klaagschriften in totaal 720 klachten. Bij 148 klaagschriften (met 215 klachten) doet de commissie geen uitspraak. Bij de helft van de klachten over vrijheidsbeperking doet de commissie geen uitspraak, terwijl bij de klachten over ontslag of overplaatsing veelal wel een uitspraak volgt.

 2005

Commissie deed uitspraak

Commissie deed geen uitspraak

Totaal aantal aspecten

Juridische titel

5

7

12

Dwangtoepassing

184

71

255

Vrijheidsbeperking

28

29

57

Overige dwang

7

4

11

Niet uitvoeren behandelingsplan

12

2

14

Behandeling

64

31

95

Dossier

25

8

33

Bejegening

84

26

110

Hotelfunctie

23

12

33

Wens tot ontslag/overplaatsing

11

6

17

Protest tegen ontslag/overplaatsing

54

13

67

Geldbeheer/Algemene rechtsvraag

1

1

2

Overig

7

5

12

Totaal

505

215

720

Uitspraken over Klachtwet-klachten

De commissie oordeelde in 2006 over 524 klachten; 329 klachtwetklachten en 195 klachten artikel 41 Wet Bopz (Bopz-klachten). Onderstaande tabel vermeldt het oordeel van de commissie op klachtwet-klachten. Het aantal klachten dat door de klachtencommissie ongegrond wordt verklaard is gestegen van 99 in 2002 naar 210 in 2006. Van alle klachtwetklachten is 64% ongegrond verklaard, 33% is (deels) gegrond verklaard. Klachten over dwang en bejegeningsklachten worden vaak gegrond verklaard, klachten over behandelzaken, het dossier/voorlichting en het gebouw/hotelfunctie worden vaak ongegrond verklaard.

 

2006

 

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Dwangtoepassing

3

0

4

0

Vrijheidsbeperking

1

0

3

0

Overige dwang/drang

3

0

5

0

Niet uitvoeren behandelingsplan

0

0

2

0

Behandeling/zorg, overleg en uitvoer

62

7

17

1

Dossier/geheimhouding/informatie

20

4

5

0

Bejegening

58

7

27

6

Gebouw en hotelfunctie

17

1

6

0

Jurid. titel/wenst overpl/verlof/ontslag

13

2

1

1

Tegen overplaatsing/verlof/ontslag

27

0

16

1

Geldbeheer/Algemene rechtsvraag

1

0

2

1

Overig

5

0

0

0

Totaal

210

21

88

10

De commissie oordeelde in 2005 over 505 klachten; 293 klachtwetklachten en 212 klachten artikel 41 Wet Bopz (Bopz-klachten). Onderstaande tabel vermeldt het oordeel van de commissie op klachtwet-klachten. 

Bij 158 van de 293 klachtwetklachten (54%) oordeelt de klachtencommissie ongegrond. Klachten over de behandeling of dwangtoepassing worden relatief vaak ongegrond verklaard. 

 

2005

 

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Dwangtoepassing (o.a. separeercel)

8

1

2

0

Vrijheidsbeperking

0

0

0

0

Overige dwang

3

1

3

0

Niet uitvoeren behandelingsplan

0

1

0

0

Behandeling

40

1

21

2

Dossier / informatie

9

2

13

1

Bejegening

41

3

34

6

Hotelfunctie

13

0

8

2

Wens tot ontslag/overplaatsing

7

1

3

0

Juridische titel

2

1

0

2

Protest tegen ontslag/overplaatsing

30

4

20

0

Geldbeheer/Algemene rechtsvraag

0

1

0

0

Overig

5

0

2

0

Totaal

158

16

106

13

 

De commissies verklaarden in 2002 64 van de 172 klachtwet-klachten (deels) gegrond ofwel 37%. In 2003 hebben de klachtencommissies 94 van de 227 klachtwet-klachten (deels) gegrond verklaard (41%). Bij klachten over de behandeling, de hotelfunctie, en protest tegen ontslag werd de helft gegrond verklaard. Klachten over het dossier en informatie werden nog vaker gegrond verklaard. In 2004 oordeelt de commissie 125 maal dat de klachtwet-klachten (deels) gegrond is.

 

2004

2003

2002

 

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Juridische titel

5

0

2

0

6

1

2

1

4

0

0

1

Dwangtoepassing

5

0

5

1

10

0

5

0

0

0

1

0

Vrijheidsbeperking

0

0

1

0

1

0

0

0

3

0

1

0

Overige dwang

2

1

5

0

1

1

0

0

3

0

1

0

Niet uitvoer b.plan

0

0

0

0

0

0

0

0

1

0

0

0

Behandeling

34

3

16

5

28

2

24

3

30

0

7

0

Dossier / info

23

3

17

4

10

1

19

0

7

2

7

1

Bejegening

43

2

30

9

31

1

11

3

28

4

12

2

Hotelfunctie

14

0

14

1

8

0

6

0

8

1

9

1

Wens ontsl/ov.pl.

4

0

3

2

6

0

1

0

2

0

4

1

Tegen ontsl/ov.pl.

19

2

16

1

15

1

14

1

11

5

7

0

Geldbhr/alg. recht

1

0

0

0

2

0

0

0

0

0

2

1

Overig

1

2

3

1

5

2

3

2

2

0

1

2

Totaal

151

13

112

24

123

9

85

10

99

12

52

9

Uitspraken over Bopz-klachten

De meeste van de 195 klachten artikel 41 Wet Bopz (Bopz-klachten) worden door de klachtencommissie ongegrond verklaard. Van de klachten wordt 34% (deels) gegrond verklaard. De verhouding ongegrond / (deels) gegrond komt overeen met die in voorgaande jaren.

 

2006

 

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Dwangtoepassing

102

10

40

1

Vrijheidsbeperking

17

1

11

1

Niet uitvoeren behandelingsplan

3

0

4

0

Wilsonbekwaamverklaring

1

     
Overige dwang

3

0

1

0

Totaal

126

11

56

2

De klachtencommissie oordeelde in 2005 43 van de 212 klachten artikel 41 Wet Bopz (Bopz-klachten) gegrond en 18 deels gegrond.

 

2005

 

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Dwangtoepassing

124

10

36

3

Vrijheidsbeperking

16

6

4

2

Niet uitvoeren behandelingsplan

6

2

3

0

Overige dwang

0

0

0

0

Totaal

146

18

43

5

 

De klachtencommissie heeft in 2002 bij 136 klachten artikel 41 Wet Bopz (Bopz-klachten) een uitspraak gedaan en verklaarde 47 maal (ofwel 35%) een Bopz-klacht (deels) gegrond. Dit is vergelijkbaar met het percentages van voorgaande jaren. Ook wat betreft de aard van de klachten is er in vergelijking met de cijfers over 2000 geen belangrijke verschuiving te zien.

In 2003 hebben de klachtencommissies over 225 Bopz-klachten een uitspraak gedaan. Er zijn 74 klachten (deels) gegrond verklaard (ofwel 33%). Bij TBS-cliënten is het oordeel van de klachtencommissies bij 18 van de 21 Bopz-klachten ongegrond. Vrijwillige cliënten dienden 6 Bopz-klachten in waarvan er één gegrond werd verklaard.

De uitspraken die de commissies in 2004 hebben gedaan wijken weinig af van die in 2003. Van de 215 Bopz-klachten zijn er 64 (deels) gegrond verklaard.

 

2004

2003

2002

 

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Ongegrond

Deels gegrond

Gegrond

Anders

Dwangtoepassing

114

8

46

1

116

12

53

3

65

8

34

2

Vrijheidsbeperking

32

0

9

0

26

3

5

2

20

1

2

2

Niet uitvoeren beh.plan

4

0

1

0

3

0

1

1

0

1

1

0

Overige dwang

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

Totaal

150

8

56

1

145

15

59

6

85

10

37

4

Aanbevelingen door de klachtencommissie

In 2002 hebben de verschillende klachtencommissies 33 maal aanbevelingen ter verbetering gedaan die een algemeen karakter dragen. Verder is 14 maal de aanbeveling niet bekend gemaakt. De algemene aanbevelingen hebben voornamelijk betrekking op het aanscherpen of opstellen van protocollen en procedures. Verder wordt de aanbeveling gedaan om de rapportage te verbeteren en meer te investeren in de kwaliteit van de medewerkers.
In 2003 is het aantal aanbevelingen van klachtencommissies dat pvp'en hebben geregistreerd gegroeid tot 80. Het is niet duidelijk in welke mate deze groei wordt veroorzaakt door een verbetering van de pvp-registratie en in welke mate door het veranderen van het functioneren van de klachtencommissies. Bij 29 klaagschriften werden de klachten van de cliënt ongegrond verklaard, maar gaf de klachtencommissie toch een aanbeveling. In 2004 zijn er 94 aanbevelingen geregistreerd.

De pvp'en registreerden in 2004 74 algemene aanbevelingen van klachtencommissies. Net als in voorgaande jaren betreffen de meeste aanbevelingen het volgen of opstellen van procedures en de rapportage.

 

2004

2003

2002

2001

Procedures, protocollen, melding

18

15

11

15

Rapportage, verslaglegging

14

14

6

12

Klachtencommissie, klachtrecht

7

5

0

3

Informeren van cliënten

5

4

4

3

Kwaliteit zorg

7

4

1

0

Kwaliteit van de medewerkers

6

2

5

6

Interne communicatie

7

2

2

6

Accommodatie

3

1

2

3

Huisregels

3

1

2

2

Dwangbehandeling en vrijheden

4

 

 

 

Totaal

74

48

33

50

In 2004 zijn 19 aanbevelingen met een individueel karakter geregistreerd. De meeste aanbevelingen hebben betrekking op de behandeling en dwang.

 

2004

2003

2002

2001

Inhoud behandeling/behandelplan

6

15

6

4

Dwangtoepassing en vrijheden

5

9

7

 

Schadevergoeding

0

2

2

 

Nogmaals in gesprek gaan

2

2

 

2

Bejegening cliënt

2

2

 1

 

Advies tot 2e mening

1

1

3

 

Accommodatie

1

1

 

 

Overplaatsing

2

0

 

3

Totaal

19

32

19

9

Signalen

Het behoort tot de taak van de pvp om structurele en functionele tekortkomingen in de organisatie te signaleren. In 2003 is de taak signaleren geïntensiveerd. Er is een formulier ontworpen om de signalen op een eenduidige manier te registreren. Ook signalen die mondeling zijn ingediend zijn geregistreerd. Dit heeft geleid tot een stijging van het aantal signalen. In 2004 zijn er 232 signalen ingediend. Deze signalen omvatten samen 354 aspecten. In 2005 zijn er 141 signalen afgerond. In dat jaar is er geen project rond signaleren geweest.

In 2004 is bijna de helft van de signalen mondeling ingediend. De andere signalen zijn schriftelijk of zowel mondeling als schriftelijk ingediend. In 2005 is de helft van de signalen mondeling ingediend.

  2007

2006

2005

2004

2003

mondeling    

94

71

105

47 

mondeling / schriftelijke bevestiging   

23

14

33

54 

schriftelijk  

66

56

94

69 

Totaal aantal signalen

 

183

141

232

170 

 

Het merendeel van de signalen betreft de hotelfunctie, dossier/informatie, bejegening, huisregels en behandeling.

  2006

2005

2004

2003

2002

2001

2000

dwangtoepassing 24*

20

19

22 

8

16

17

vrijheidsbeperking  3

14

20

11 

6

8

12

overige dwang  1

3

12

2

0

3

behandeling  19

13

39

23 

7

8

7

dossier/informatie 50

21

51

36 

9

5

6

bejegening 45

24

48

25 

2

11

3

hotelfunctie 59

45

68

53 

22

22

17

huisregels 18

25

42

24 

11

-

-

wens ontslag/jur. titel 6

6

8

5

0

0

1

protest ontslag 9

11

16

5

2

3

geldbeheer/alg. recht 3

0

7

3

1

4

overig ziekenhuis 11

13

7

8

10

2

klachtencie, klachtproc. 13

1

17

4

4

5

Totaal aantal aspecten

261

196

354

 226

87

87

80

*waarvan 13 over bejegening bij separeren/accommodatie separeercel)

De taak signaleren is een effectief middel gebleken om structurele tekortkomingen in het ziekenhuis aan te kaarten. In de meeste gevallen heeft het ziekenhuis zich bereid verklaard de tekortkoming(-en) op te lossen.

 

2006

2005

2004

2003

tekortkoming wordt weggenomen  

124

110

171

122

tekortkoming deels weggenomen

37

19

45

27

tekortkoming blijft bestaan

12

10

11

anders/nog geen reactie

10

2

5

12

Totaal

183

141

232

170