Opname met rechterlijke machtiging

Wat is een rechterlijke machtiging (rm)?

Een rechterlijke machtiging (rm) is een beslissing van de rechter om u gedwongen op te nemen in een ggz-instelling. Een rm is geen spoedprocedure zoals de ibs. Een rm wordt aangevraagd als er minder haast is bij een gedwongen opname. Een rechterlijke machtiging heet ook wel een 'voorlopige machtiging'.

Ook als u al bent opgenomen met een ibs, kunt u met een rm te maken krijgen. Bijvoorbeeld als de ibs afloopt, maar de behandelaar vindt dat u nog gedwongen opgenomen moet blijven. 
Als u al een rm heeft en deze loopt bijna af, dan kan de behandelaar ook een nieuwe rm aanvragen.
U kunt ook zelf een rm aanvragen.
 
Hoe krijg ik een rm?
Voor een rm moet er een recente geneeskundige verklaring zijn. Omdat u al bent opgenomen, stelt de geneesheer-directeur de geneeskundige verklaring op. Als de geneesheer-directeur bij uw behandeling betrokken is (geweest) dan laat hij de geneeskundige verklaring opstellen door een onafhankelijke psychiater. De psychiater onderzoekt u en beantwoordt de volgende vragen:
 
  • Is er sprake van gevaar?
  • Wordt het gevaar veroorzaakt door een psychische stoornis?
  • Is een opname de enige mogelijkheid om het gevaar af te wenden?
 
Als de geneesheer-directeur  deze drie vragen allemaal met JA beantwoordt en als duidelijk is dat u niet wilt blijven of vrijwillig opgenomen wilt worden, stelt hij een geneeskundige verklaring op. Die verklaring gaat samen met het verzoek om een rm naar de officier van justitie. De officier stuurt de papieren door naar de rechter, tenzij hij de rm niet nodig vindt.
 
Krijg ik een advocaat toegewezen
Ja.
Via de Raad voor Rechtsbijstand krijgt u een advocaat toegewezen. De advocaat is aanwezig als de rechter u komt horen. De advocaat zoekt u van te voren op om alles te bespreken. De bijstand van de advocaat is gratis.
 
Wat is rol van de rechter bij een rm?
 
De rechter roept u op voor een hoorzitting. De rechter hoeft u niet in de rechtszaal te horen. Hij kan ook naar u toe komen in de instelling.. Tijdens de hoorzitting schrijft een griffier op wat er wordt gezegd. Uw advocaat is er dan ook bij.  De rechter kan de volgende personen oproepen om bij de hoorzitting aanwezig te zijn:
  • degene die de rm heeft aangevraagd;
  • de psychiater die de geneeskundige verklaring opstelde;
  • uw behandelaar;
  • uw eventuele partner.
De rechter kan ook nog getuigen en deskundigen oproepen. U kunt de rechter daar ook om vragen. Een deskundige kan een onafhankelijke psychiater zijn die zijn mening zal geven over de rm. Dit onderzoek heet een 'contra-expertise'.  De rechter stelt zichzelf dezelfde drie vragen als de psychiater (meer lezen). Hij geeft een rm af als hij de drie vragen met JA beantwoordt en vaststelt dat u niet vrijwillig opgenomen wilt worden.


Wanneer beslist de rechter?

De rechter beslist zo snel mogelijk. Bent u al opgenomen dan beslist hij gewoonlijk binnen drie weken nadat hij de papieren van de officier ontving. Bent u onvrijwillig in de instelling, bijvoorbeeld met een ibs, dan loopt uw gedwongen opname door tot de rechter heeft beslist.
 

Wie weet van mijn rm

U krijgt een kopie van de rm. Verder krijgen de volgende personen/instellingen een kopie: de instelling waar u behandeld wordt, uw advocaat, uw partner, degene die de rm heeft aangevraagd, de wettelijke vertegenwoordiger, de huisarts, uw vorige behandelaar, de officier van justitie en de Inspectie voor de Gezondheidszorg.
 
Hoe lang duurt een rm
De rm duurt maximaal een half jaar maar kan ook voor kortere tijd worden afgegeven. Deze rm wordt de voorlopige rm genoemd. Is de periode van deze rm voorbij, dan kan de rechter de rm steeds met maximaal een jaar verlengen. Een verlenging heet officieel een 'rechterlijke machtiging tot voortgezet verblijf'. Hebt u vijf jaar achterelkaar een rm gehad, dan mag de rechter de rm steeds met maximaal twee jaar verlengen.
 
Wat gebeurt er als de rm afloopt?
 
Als de rm ten einde loopt en het gaat beter met u, zijn er twee mogelijkheden:
  • Er gebeurt verder niets. De rm loopt gewoon af: u mag de instelling verlaten.Misschien wilt u de opname vrijwillig voortzetten. Dat kan als uw behandelaar dat ook nodig vindt;
  • De behandelaar vindt het nog niet verantwoord dat u naar huis gaat. De instelling kan dan een verlenging van de rm aanvragen.
    
Hoe wordt een rm verlengd?
De procedure is vrijwel dezelfde als bij de eerste (voorlopige) rm. . Gewoonlijk stelt de geneesheer-directeur ongeveer zes weken voordat uw rm afloopt een geneeskundige verklaring op. Is de geneesheer-directeur bij uw behandeling betrokken (geweest), dan laat hij de geneeskundige verklaring opstellen door een onafhankelijke psychiater. Die verklaring stuurt hij naar de officier van justitie. Ook stuurt hij een kopie van uw behandelingsplan, een verslag van uw geestelijke en lichamelijke toestand en het verloop van uw behandeling naar de officier. De officier schakelt vervolgens de rechter in. Die beslist binnen vier weken over een verlenging. 
Stuurt de officier de papieren naar de rechter voordat uw lopende rm is afgelopen, dan duurt uw onvrijwillig verblijf voort totdat de rechter een beslissing heeft genomen over de verlenging. Dit betekent dat uw gedwongen opname in het ziekenhuis door blijft gaan, totdat de rechter de rm-beoordeling heeft gedaan. Het kan ook voorkomen dat u pas na afloop van de oude rm met een verlengingsprocedure wordt geconfronteerd. In dat geval verblijft u in de tussenliggende periode op vrijwillige basis in het ziekenhuis.
 
PRINT DEZE INFORMATIE