Hoe kan ik met ontslag of verlof wanneer ik vrijwillig opgenomen ben?

Tegenwoordig verblijven patiënten meestal korter in een instelling dan vroeger. Meestal komt al vrij snel na uw opname ter sprake hoe lang uw verblijf in de instelling ongeveer zal duren. Ook bespreekt de behandelaar met u of u weer teruggaat naar huis of bijvoorbeeld naar een beschermde woonvorm.

De terugkeer naar het dagelijkse leven kan een grote overgang zijn. Dan kan het fijn zijn om  eerst een paar keer met verlof thuis te komen.

Het is ook mogelijk dat u helemaal niet met ontslag wilt, maar dat uw behandelaar juist vindt dat u wel moet gaan. Dat heet ‘gedwongen ontslag’. 
 

Kan ik met verlof als ik opgenomen ben?

Ja.
Als u er tijdens uw opname  graag even tussenuit wilt kunt u om verlof vragen. Dat kan ook als u nog niet aan voorwaardelijk of beëdiging van uw de opname toe bent.
Als u vrijwillig bent opgenomen, bent u vrij om te gaan en te staan waar u wilt. Men mag u niet tegenhouden als u de instelling wilt verlaten. Tegenhouden kan alleen als er een inbewaringstelling (ibs) is aangevraagd. Meer informatie over de ibs vindt u hier.
Als u vrijwillig bent opgenomen, dan mag u er dus best even tussenuit. Men verwacht wel van u dat u dit overlegt met uw behandelaar en dat u deelneemt aan therapieën. In het begin van de opname kan de behandelaar van u vragen om veel op de afdeling aanwezig te zijn, omdat men u intensief wil observeren. Op een gegeven moment zult u waarschijnlijk voor een nacht of een weekend met verlof kunnen gaan. Als u langdurig in de ggz-instelling verblijft, zult u ook wel eens met vakantie willen. U kunt dit bespreken met uw behandelaar.


Ik wil met ontslag. Hoe regel ik dat?

Als u met ontslag wilt, dan kunt u dat bespreken met uw behandelaar. Er zijn twee manieren om met ontslag te gaan:
  1. In overleg
    Als u en uw behandelaar allebei vinden dat het tijd is om de opname te beëindigen, is sprake van ontslag in overleg. Er vindt een eindgesprek plaats tussen u en uw behandelaar. Wellicht krijgt u van hem enkele adviezen mee. Hij kan, als het nodig is, nazorg voor u regelen, zoals dagbehandeling of extra begeleiding thuis. Als u dat wilt, kan hij een ontslagbrief naar uw huisarts sturen.
     
  2. Tegen advies van de behandelaar
    Als u de instelling  verlaat, terwijl uw behandelaar daar op tegen is, dan is er sprake van ontslag tegen advies.
     
    De behandelaar kan u vragen om een briefje te ondertekenen waarin staat dat u tegen advies vertrekt. U bent niet verplicht zo’n briefje te ondertekenen.


Kan men mij tegenhouden als ik tegen advies met ontslag wil?

Ja.
Als de behandelaar vindt dat het onverantwoorde risico’s met zich meebrengt als u naar huis gaat, kan hij een inbewaringstelling (ibs) aanvragen. Men kan u dan dwingen om in het ziekenhuis te blijven. Over de ibs vindt u hier meer informatie.


Heb ik recht op nazorg als ik tegen advies met ontslag ga?

 Ja.
Net als bij een ontslag in overleg hebt u recht op nazorg bij ontslag tegen advies. Als u dat wilt, krijgt u een eindgesprek met uw behandelaar en kan hij een ontslagbrief naar uw huisarts sturen.


Mag de behandelaar mij tegen mijn wil uit de instelling ontslaan?

Soms.
Een ontslag tegen uw wil, heet een gedwongen ontslag. Uw behandelaar vindt bijvoorbeeld dat u al naar huis kunt, maar u bent het daar niet mee eens. In de volgende situaties mag u gedwongen ontslagen worden:

1. Als de indicatie of reden voor de opname is vervallen
 
 Voorbeeld: U werd opgenomen omdat u zó angstig was dat u met niemand meer omging. U sloot uzelf thuis op. In de loop van de opname maakte u nieuwe vrienden en werd u lid van een wandelvereniging. Nu wil uw behandelaar dat u met ontslag gaat, omdat het nu goed met u gaat en u niet meer angstig bent om contacten te maken. De behandelaar vindt dat de reden voor opname is vervallen. Hij denkt dat de instelling u niets meer te bieden heeft. U bent echter bang dat u uw therapeuten en uw medepatiënten zult gaan missen en u wilt niet vertrekken. Ondanks uw tegenwerpingen stelt uw behandelaar een ontslagdatum vast.
 
 2. Als u behandeling weigert
 
Als u behandeling weigert dan kunt u gedwongen ontslagen worden. De behandelaar moet eerst kijken of er andere mogelijkheden zijn om u te behandelen. Zijn die er niet of weigert u die alternatieven, dan kunt u alsnog gedwongen ontslagen worden.
 
Voorbeeld: Omdat u geen rust kon vinden bent u opgenomen. Volgens uw behandelaar bent u manisch-depressief en hij schrijft u bepaalde medicijnen voor. Maar u gelooft niet in deze medicijnen en daarom weigert u ze. Ook andere medicatie wijst u af, evenals de gesprekken die de behandelaar voorstelt. Hij heeft u verder niets anders te bieden en stelt daarom eenzijdig een ontslagdatum vast.
 
Soms wordt er met u afgesproken dat u zich aan bepaalde voorwaarden moet houden omdat alleen zo de behandeling zin heeft. Als u zich dan niet aan die voorwaarden houdt en er zijn geen andere mogelijkheden voor behandeling, dan kunt u gedwongen worden ontslagen.
 
Voorbeeld: Patiënten die zijn opgenomen in een verslavingskliniek maken vaak in het kader van de behandeling de afspraak dat ze geen drugs gebruiken. Als er een terugval is – ze gebruiken toch drugs – dan volgen er gesprekken. Blijft de patiënt echter gebruiken en lukt het niet om afspraken te maken, dan kan het zijn dat de verdere behandeling geen zin heeft. Dit wordt dan ook gezien als het weigeren van behandeling. Als er geen alternatieven zijn, dan kan de patiënt gedwongen worden ontslagen.
 
3. Als u de huisregels ernstig overtreedt
 
Huisregels zijn er op elke afdeling. Ze gelden voor alle patiënten. Huisregels zijn er om de ordelijke gang van zaken in de instelling te regelen. In huisregels staan bijvoorbeeld de etenstijden en de slaaptijden. Meestal staat in de huisregels ook op welke tijden u bezoek kunt ontvangen. Het overtreden van huisregels voor de eerste keer leidt doorgaans niet tot een gedwongen ontslag. Er volgt eerst een gesprek. Overtreedt u de huisregels opnieuw, dan kan ontslag volgen. Het moet dan wel om een ernstige overtreding gaan. Ook moet duidelijk zijn dat het niet mogelijk is om een minder ingrijpende maatregel te treffen, bijvoorbeeld een overplaatsing naar een andere afdeling.

Voorbeeld: Op de afdeling waar u verblijft, verwacht men dat u de nachtrust respecteert tussen 23 uur en 6 uur. U bent op een avond met vrienden op stap geweest en komt om 2 uur ‘s nachts met veel kabaal terug op de afdeling. Uw behandelaar komt dit te weten en wijst u op de huisregel. U reageert nogal onverschillig. De behandelaar neemt het echter zwaar op en waarschuwt dat hij u weg stuurt als het nog eens gebeurt. Een week later komt u opnieuw op een laat uur en met het nodige lawaai op de afdeling. Uw behandelaar ziet geen andere mogelijkheden en stelt tegen uw wil een ontslagdatum vast.

 Lees ook de pvp-krant over huisregels.
 

Wanneer mag ik niet gedwongen worden ontslagen?

 
Wanneer u al jaren in de instelling woont, is een gedwongen ontslag vrijwel ondenkbaar. U bent waarschijnlijk volledig aangewezen op de zorg van de instelling. Overplaatsing naar een andere afdeling of een andere instelling ligt dan meer voor de hand.  De behandelaar mag u met gedwongen ontslag sturen als u de huisregels overtreedt of als u behandeling weigert. Toch kan het voorkomen dat u niet met gedwongen ontslag gestuurd mag worden. Dit kan bijvoorbeeld als u door uw ziekte uw gedrag niet kunt veranderen en uw gedrag voortkomt uit uw psychische stoornis. De behandelaar moet dan alternatieven zoeken.
 
Voorbeeld: U bent opgenomen omdat u in een psychotische toestand verkeert. U hoort stemmen. Die houden u ‘s nachts uit de slaap en onder invloed van de stemmen schreeuwt u, bent u dreigend en bonkt u op de muren van de kamer. De medepatiënten worden bang van u en ze kunnen niet meer slapen. Dan zijn er bepaalde maatregelen mogelijk, zoals een overplaatsing, maar een gedwongen ontslag is niet gerechtvaardigd.
 

Mag ik op staande voet worden ontslagen?

 
In principe niet.
In principe is een ontslag op staande voet uitgesloten, tenzij er sprake is van een onhoudbare situatie. U hebt het recht om u op het ontslag voor te bereiden.
 

Kan ik bezwaar maken tegen een gedwongen ontslag?

 
Ja.
U kunt aan uw behandelaar zeggen dat u het niet eens bent met het gedwongen ontslag. U kunt ook bij de geneesheer-directeur van de instelling bezwaar maken tegen het gedwongen ontslag. U kunt uw behandelaar dan vragen of u in de instelling mag blijven tot de geneesheer-directeur een beslissing heeft genomen. Ook kunt u een klacht indienen bij de klachtencommissie.

 

Heb ik recht op nazorg?

Ja.
U hebt recht op nazorg, ongeacht de reden van uw vertrek uit de instelling.
Het gaat hierbij om nazorg op een aantal gebieden, namelijk financiële middelen (geld), onderdak, behandeling en begeleiding. Hoeveel inspanning tot nazorg een instelling moet bieden verschilt per situatie. Het hangt onder andere af van hoe lang u was opgenomen en de termijn waarbinnen u met ontslag moet. Samen met uw behandelaar kunt u in gesprek gaan over waar u kunt wonen na uw ontslag, hoe u aan geld komt en welke psychische zorg u nog kunt krijgen.
 
 
  PRINT DEZE INFORMATIE